Pjotr Iljitsj Tsjaikovski

Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (Votkinsk, 7 mei 1840 – Sint-Petersburg, 6 november 1893) was een Russisch componist, wiens muziek door landgenoten uit zijn tijd, in het bijzonder de leden van Het Machtige Hoopje, als (te) westers werd bestempeld. Tsjaikovski was eerst ambtenaar, ging muziek studeren aan het conservatorium te Sint-Petersburg en werd toen leraar aan datzelfde conservatorium. Een rijke bewonderaarster, gravin Nadesjda Filaretovna von Meck, bood hem in 1877 de mogelijkheid zijn leven geheel aan het componeren te wijden. Jarenlang onderhielden zij een innige briefwisseling, maar Tsjaikovski heeft haar echter nooit willen ontmoeten (mogelijk een gevolg van zijn gynefobie). In 1890 zette de gravin haar financiële steun om onduidelijke redenen stop. Een bekende theorie is dat zij zich niet kon verenigen met zijn seksuele geaardheid. Tsjaikovski reisde veel, werd overal geëerd, maar was een eenzelvig en eenzaam mens. Hij overleed op 53-jarige leeftijd aan cholera. Er wordt echter steeds weer aan deze doodsoorzaak getwijfeld. Het gerucht dat hij zelfmoord gepleegd zou hebben door vergiftiging, is erg hardnekkig. Zijn broer Modest, die een biografie over hem uitbracht en zelf homoseksueel was, zou hebben getracht dit geheim bewaard te houden. Dat is echter onwaarschijnlijk, omdat Modest vrij openlijk homo was en homoseksualiteit rond 1900 lang niet zo'n groot probleem was als in de Stalinistische tijd, toen deze theorie gedebiteerd werd. Naast 6 symfonieën schreef hij o.a. symfonische gedichten, opera's, pianowerken en werken voor viool. Vooral zijn eerste pianoconcert, zijn vioolconcert, zijn laatste drie symfonieën, zijn balletmuziek en zijn bombastische Ouverture 1812 worden vaak uitgevoerd. Tsjaikovski slaagde erin om invloeden uit de Westeuropese klassieke muziek succesvol te verbinden met de Russische muziek. Zijn muzikale voorkeur ging uit naar Mozart en Mendelssohn. Zijn werken zijn ook geliefd vanwege de zeer welluidende orkestratie. Tsjaikovski verwerkte in een aantal composities op bijzondere wijze de wals, niet alleen in zijn balletten, maar ook in zijn symfonieën.